Copyright by Hubert Ignatowicz
© Copyright by Muzeum i Instytut Zoologii PAN | Taxus SI 2017
Innowacyjny Monitoring Kopytnych

O projekcie

Zadaniem projektu jest wykorzystanie dwóch nowoczesnych technologii – kamer termowizyjnych i samolotów bezzałogowych – do stworzenia innowacyjnej metody monitoringu zwierzyny, głównie w celu szacowania lokalnej liczebności populacji kopytnych. Projekt polega na zweryfikowaniu użyteczności nowej metody oraz ocenie jej potencjalnej przewagi nad dotychczas stosowanymi metodami. Dzikie kopytne pełnią ważną rolę nie tylko w ekosystemach, lecz także w gospodarce człowieka powodując szkody w rolnictwie i leśnictwie oraz stanowiąc podstawową zwierzynę łowną. Pomimo istotnego znaczenia kopytnych w gospodarce, metody monitoringu liczebności stosowane w większości krajów europejskich uznawane są za niedokładne i nieefektywne. W związku z tym istnieje potrzeba opracowania nowej – precyzyjnej, efektywnej i ekonomicznej – metody inwentaryzacji kopytnych. Głównymi odbiorcami nowej metody potencjalnie są Lasy Państwowe, w związku rosnącymi szkodami od zwierzyny zainteresowane rzetelnymi szacunkami liczebności kopytnych, a także koła łowieckie Polskiego Związku Łowieckiego, zobligowane do corocznego monitorowania stanu zwierzyny m. in. w celu ustalenia rocznych planów łowieckich. Ponadto metoda może być również cennym narzędziem dla naukowców prowadzących wielkoobszarowe badania dużych ssaków, a także różnorodnych agend i instytucji rządowych, takich jak Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska, czy Parki Narodowe. Projekt realizowany jest przez konsorcjum “Innowacyjny Monitoring Kopytnych” tworzone przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk oraz firmę Taxus SI z Warszawy. Projekt współfinansowany jest przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach Programu Badań Stosowanych (umowa nr PBS/B8/18/2015).
Lotnicze termowizyjne zdjęcie grupy żubrów w czterech paletach barwnych

Kamery termowizyjne

Kamery termowizyjne rejestrują emitowane przez obiekty promieniowanie cieplne. Choć pierwsze próby wykorzystania termowizji podczas inwentaryzacji kopytnych podjęto już pod koniec lat 60, to jednak dopiero teraz technika ta stała się stosunkowo łatwo dostępna. Ponieważ promieniowanie cieplne jest niewidzialne dla człowieka, obraz termowizyjny przedstawia się w umownych paletach barwnych lub odcieniach szarości, gdzie cieplejsze obiekty przedstawiane są w jaśniejszych odcieniach palet. Na ilustracji obok, przedstawiono lotnicze zdjęcie termowizyjne grupy żubrów w czterech paletach barwnych.
Wykorzystanie samolotów bezzałogowych i termowizji jako innowacyjej metody monitoringu kopytnych

Samoloty bezzałogowe

Bezzałogowe statki latające (UAV– ang. unmanned aerial vehicle), potocznie nazywane „dronami”, pierwotnie wykorzystywane były wyłącznie przez wojsko do zadań zwiadowczych i szpiegowskich. W ciągu ostatniej dekady tego typu maszyny zaczęto także stosować do zadań cywilnych, m.in. do szeroko rozumianego monitoringu środowiska, w rolnictwie, przemyśle i do ochrony przeciwpożarowej w lasach. W badaniach wykorzystujemy nowoczesny samolot bezzałogowy AVI-1. Jest on głównym komponentem systemu opracowanego przez firmę Taxus SI, przy wsparciu Programu Innowacyjna Gospodarka (POIG.01.04.00-14-047/09-06). AVI-1 to motoszybowiec z napędem elektrycznym o konstrukcji z kompozytu węglowego, wyposażony w GPS i nawigowany za pomocą autopilota. Więcej o samolocie AVI-1: www.avisystem.com
Samolot bezzałogowy AVI-1